شهر فقط جایی نیست که در آن زندگی می‌کنیم؛ شهر شیوه‌ای است که از طریق آن زندگی کردن را یاد می‌گیریم. تهران، با همه تناقض‌هایش، یکی از مهم‌ترین مدرسه‌های زندگی مدرن ایرانی بوده است.
یادداشت مهمان، نعمت‌الله فاضلی، مردم‌شناس و جامعه‌شناس: من یک شهروند تهرانی‌ام؛ اما تهران برای من فقط شهری نیست که در آن زندگی می‌کنم. تهران برای من یک معناست؛ بخشی از حافظه من، بخشی از تجربه زیسته من و بخشی از تاریخ معاصر ایران. من انسان‌شناس فرهنگی‌ام و سال‌هاست تهران را نه فقط به عنوان یک موضوع پژوهشی، بلکه همچون یک زندگی، یک متن و یک تجربه انسانی دنبال کرده‌ام. دو کتاب «زنانه‌شدن شهر» و «فرهنگ و شهر» را درباره تهران نوشته‌ام و در کتاب «کلانشهر و فرهنگ» نیز بارها به تهران بازگشته‌ام. شاید بتوانم بگویم تهران یکی از طولانی‌ترین گفت‌وگوهای فکری و زیسته من با ایران بوده است.
چهاردهم مهر که «روز تهران» است، می‌خواهم از تهران نه همچون مجموعه‌ای از خیابان‌ها، ساختمان‌ها، بزرگراه‌ها، میدان‌ها و آمارهای جمعیتی، بلکه همچون یک «زندگی شهری» سخن بگویم؛ شهری که باید آن را از خلال شهروندانش شناخت، از خلال قصه‌هایش، خاطراتش، دلتنگی‌هایش، شادی‌هایش، زیبایی‌شناسی‌هایش، صداهایش، بوهایش، کافه‌هایش، پارک‌هایش، بازارهایش، سینماهایش، کتابفروشی‌هایش، خانه‌های قدیمی‌اش و حتی از خلال زخم‌ها و ویرانی‌هایش.
هر شهر بیش از آنکه در نقشه وجود داشته باشد، در حافظه مردمش زندگی می‌کند.
تهران، به معنای امروزینش، فرزند تجدد ایرانی است؛ شهری که در جریان دگرگونی‌های ایران جدید زاده شد، رشد کرد، بزرگ شد و همراه با جامعه ایرانی پوست انداخت. تاریخ تهران را نمی‌توان از تاریخ تجدد ایران جدا کرد. تهران فقط پایتخت سیاسی ایران نیست؛ بخشی از حافظه تجدد ماست. بسیاری از تجربه‌های تازه ایرانی، از مدرسه و دانشگاه و مطبوعات و سینما و تئاتر تا کافه و خیابان و زن شهری و جوان شهری و سبک‌های تازه زندگی، در تهران شکل گرفته، تجربه شده و سپس به نقاط دیگر ایران راه یافته است.
تهران را اگر فقط با ساختمان‌ها و خیابان‌هایش بشناسیم، مهم‌ترین بخش آن را ندیده‌ایم. شهر، چیزی بیش از کالبد است. شهر، زندگی‌ای است که در کالبد جریان دارد.
من به‌عنوان یک انسان‌شناس فرهنگی، تهران را همچون یک متن می‌خوانم؛ متنی که هر روز نوشته و بازنوشته می‌شود. هر شهروند نویسنده‌ای است که بخشی از این متن را با شیوه راه رفتن، لباس پوشیدن، حرف زدن، عاشق شدن، کار کردن، اعتراض کردن، خرید کردن، کتاب خواندن، در پارک نشستن و حتی سکوت کردن می‌نویسد.
تهران را باید از پایین خواند؛ از زندگی مردم.
تهران را باید از خلال قصه پیرمردی که هنوز نام قدیمی خیابان‌ها را به یاد دارد، زن جوانی که شهر را با قدم‌های خودش دوباره تعریف می‌کند، کودکی که شهر را از پشت پنجره مدرسه می‌بیند، راننده‌ای که هر روز از جنوب به شمال می‌رود، کتابفروشی‌ای که هنوز به کلمه و کتاب ایمان دارد، کافه‌ای که بخشی از زندگی اجتماعی نسل جدید شده، و خانواده‌ای که خاطره چند نسل خود را در یک خانه قدیمی نگه داشته است، شناخت.
شهر فقط جایی نیست که در آن زندگی می‌کنیم؛ شهر شیوه‌ای است که از طریق آن زندگی کردن را یاد می‌گیریم. و تهران، با همه تناقض‌هایش، یکی از مهم‌ترین مدرسه‌های زندگی مدرن ایرانی بوده است.
تهران البته شهری بی‌مسئله نیست. برعکس، تهران انباشته از مسئله است: آلودگی، ترافیک، نابرابری، فرسودگی، فاصله طبقاتی، بحران محیط زیست، گسترش بی‌قاعده، تنهایی، فرسایش سرمایه اجتماعی و بسیاری مسائل دیگر. اما شناخت شهر نباید به شمارش آسیب‌ها تقلیل پیدا کند. شهری که فقط با آسیب‌هایش تعریف شود، نیمی از حقیقت خود را از دست می‌دهد.
تهران را باید با زیبایی‌های پنهانش نیز شناخت؛ با خلاقیت‌های شهروندانش، با هنر زندگی کردن در شرایط دشوار، با توانایی مردم برای ساختن معنا از دل بی‌نظمی، با دوستی‌ها، همبستگی‌ها، شوخی‌ها، خاطره‌ها و امیدهایی که در زیر پوست این کلانشهر جریان دارد.
من تهران را دوست دارم، نه به این معنا که همه چیزش را زیبا و مطلوب بدانم. دوست داشتن شهر، به معنای ندیدن زشتی‌های آن نیست. برعکس، تعهد به شهر یعنی بتوانیم هم‌زمان زیبایی و زشتی، شکوه و رنج، خاطره و فراموشی، امید و نومیدی آن را ببینیم.
در جنگ اخیر، تهران یکی از اصلی‌ترین صحنه‌های حمله بود. بر سر این کلانشهر ایرانی، بمب‌ها فرود آمدند؛ بر خانه‌ها، خیابان‌ها و زیرساخت‌هایش. تهران، همچون بسیاری از شهرهای ایران، بار سنگین جنگ را بر دوش کشید. اما شهر فقط ساختمان و تأسیسات نیست که با انفجار فرو بریزد. شهر، پیش از هر چیز، شبکه‌ای از حافظه‌ها، روابط، معناها و زندگی‌های انسانی است.
و این زندگی ادامه پیدا کرد.
تهران ایستاد.
شاید این مهم‌ترین معنایی باشد که امروز، در روز ملی تهران، می‌توان از این شهر گفت: شهر را نمی‌توان فقط با بمب شکست داد؛ زیرا شهر در حافظه و زندگی شهروندانش ادامه پیدا می‌کند.
تهران، با همه زخم‌هایش، همچنان قصه می‌گوید. در خیابان‌هایش هنوز زندگی جریان دارد. درختان هنوز سایه می‌اندازند. آدم‌ها هنوز قرار می‌گذارند، عاشق می‌شوند، کتاب می‌خوانند، به سینما می‌روند، در کافه می‌نشینند، از گذشته می‌گویند و برای آینده خیال می‌سازند. این همان چیزی است که من آن را «زندگی فرهنگی شهر» می‌نامم؛ نیرویی که شهر را از یک کالبد به یک جهان انسانی تبدیل می‌کند.
تهران برای من، در نهایت، یک جغرافیا نیست؛ یک «خاطره زنده» است. خاطره تجدد ایرانی است؛ خاطره نسل‌هایی که آمدند، تغییر کردند، جنگیدند، ساختند، شکست خوردند، دوباره برخاستند و شهر را با زندگی خود معنا کردند.
روز ملی تهران برای من روز بزرگداشت ساختمان‌ها نیست؛ روز بزرگداشت زندگی شهری است. روز بزرگداشت مردمی است که شهر را می‌سازند و شهر نیز به نوبه خود آنان را می‌سازد.
من به‌عنوان یک شهروند و یک دانشگاهی، خودم را به تهران متعهد می‌دانم؛ همان‌گونه که خود را به ایران متعهد می‌دانم. این تعهد نه از جنس ستایش بی‌چون و چرای شهر است و نه از جنس انکار مشکلات آن. تعهد یعنی دیدن، فهمیدن، روایت کردن و تلاش برای بهتر شدن.
من تهران را می‌نویسم تا تهران فراموش نشود. تهران را می‌خوانم تا لایه‌های پنهان زندگی ایرانی را بهتر بفهمم. و تهران را دوست دارم، زیرا در این شهر، بخشی از ایران را می‌بینم؛ ایرانی که هنوز در حال ساخته‌شدن است.
شهرها می‌میرند وقتی حافظه‌شان می‌میرد؛ تهران هنوز زنده است، زیرا هنوز قصه دارد. تهران، با همه زخم‌ها و تناقض‌هایش، امروز نیز ایستاده است. و شاید شکوه شهر همین باشد: ویرانی می‌تواند دیوارها را فرو بریزد، اما نمی‌تواند شهری را که در حافظه مردمش زنده است، از میان ببرد.
کد مطلب 6970315
-
بیانیه فعالان رسانه‌ای در لبیک به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
-
«فرهنگ جبهه» و ضرورت بازخوانی جنگ؛ از حافظه جمعی تا سیاست‌گذاری صلح
-
«روزی روزگاری ایران» نشان می‌دهد که عاقبت متجاوزان، ویرانی است
-
«پویش پرچم»، حرکتی خودجوش برای تقویت هویت ملی یا بازیچه دست سیاست؟
-
نقش سلامت معنوی در ارتقای سلامت روان جامعه
-
ظرفیت حوزه‌های علمیه برای تکمیل شبکه ملی اطلاعات به کار گرفته می‌شود
-
آغاز عملیات احداث ساختمان پلیس راهور ملارد با اعتبار ۱۰ میلیارد تومان
-
فرزند کهگیلویه و بویراحمد سکان تیم ملی رولبال بانوان را در دست گرفت
-
محکومیت شرکت واردکننده به دلیل عدم بازگشت ۵۹ هزار یورو ارز در تبریز
-
گره کور ترافیک همدان؛ کجای کار می‌لنگد؟
-
بازار لوازم خانگی در رکود؛ از گرانی تا فروش کالای ایرانی با برند خارجی
-
ثبت‌نام ۱۳۳۵ خراسان‌جنوبی در آزمون سراسری قرآن و عترت
-
صفحه نخست روزنامه های خراسان رضوی چهارشنبه ۱۵ مهرماه
-
حمایت از کودک بدون توانمندسازی خانواده پایدار نیست
-
کالابرگ گروه اول شارژ شد
-
بازداشت ۴۸۸ نفر در اعتراض های امروز و زخمی شدن ۴۳ پلیس و نیروی امنیتی
-
همتی: تورم نقطه‌به‌نقطه به سمت کاهش حرکت می‌کند؛ فروش ارز ادامه دارد
-
مصرف چه تعداد تخم‌مرغ در هفته مناسب است
-
استاندار کرمانشاه: موفقیت دوقلوهای حیدری در کنکور انگیزه‌بخش است
-
سردار ابراهیمی: مرزبانان تا آخرین نفس از مرزهای کشور دفاع می‌کنند
-
درخواست معاون ترامپ برای کاهش «معنادار» غنی‌سازی هسته‌ای ایران
-
اسامی فرنگی‌کاران ایران در مسابقات جهانی ۲۰۲۶ اعلام شد
-
رحمتی: روایت انقلاب اسلامی باید در امتداد تاریخ تمدنی ایران باشد
-
شکست عملیات سعودی‌ها در باب‌المندب
-
روزنامه‌های ورزشی چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های ورزشی سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵
- بلکا
- ایمپلنت اصفهان
- دانلود کتاب
- خرید اپل ایدی
- شمش نقره
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه